Ya Hiçbir Şey Öğrenmediysen?


10 Paylaşım
boş oda

Ya Hiçbir Şey Öğrenmediysen?

Çocuklar, küçük yaşlarda etrafındaki dünyayı gözlemsel öğrenme yoluyla anlamaya başlar. Küçük çocuklar başkalarının hareketlerini gözlemleyip onları taklit eder. Bobo Doll Experiment adlı ünlü bir çalışmada, çocuklara, yetişkinleri bir bebeği hem sözlü hem de fiziksel olarak kötüye kullandıkları gözlemletildi. Daha sonra, yetişkinler bulunmadığı zaman, saldırgan davranışları gören çocuklar benzer şekilde tepki gösterdi. Dolayısıyla, gözlemin öğrenmeyi kolaylaştırdığı açıktır. Ama ya gözlemlemek için bir şeyiniz yoksa ya da size öğretecek herhangi bir şeyiniz olmasaydı? Başka bir deyişle, ya hiç bir şey öğrenmediysen?

college studying GIF

Başlamak için, dil olarak temel bir şeyi kaçırıyor olsaydınız ne olurdu diye konuşalım. Anlaşılan bu, çalışmak için zor bir şey çünkü bildiğiniz gibi, bir kişiyi bilimsel araştırma uğruna ayırmak inanılmaz derecede ahlaki değildir. Ancak bazen, korkunç koşullar nedeniyle, bilim adamları, hiç kimseye temas etmemiş çocukların beyinlerini inceleyebilirler. Ve bu vahşi çocukların en ünlüsü Genie Wiley.

farklı diller

Genie hayatının ilk 13 yılını ebeveynlerinin evinde küçük bir yatak odasına kilitli olarak geçirdi. 1970 yılında, ebeveynleri çocuk istismarı ile suçlandı ve Genie, psikolog ve dil-bilim ekibi ile rehabilitasyona başladı. Orada, Genie’ye kelimeler öğretildi ve etrafındaki dünyayla çok ilgilenmeye başladı. Bilim adamları, bir soruya cevap vermek için deneyimlerini kullanıyorlardı: eğer bir çocuk yıllar boyunca kendi dilinden mahrum ediliyorsa, iyi iletişim kurabilecek kadar dilini öğrenebilir mi?  İlk başta, cevap evet gibi görünüyordu.

kilitli kapı

Genie, hızla etrafındaki nesneleri anlamak için yeni kelimeler öğrenmeye başladı ve hatta yeni yürümeye başlayanların konuştuğuna benzer iki veya üç kelime içeren ifadeler bile söyledi. Ancak, sözlü iletişim yeteneği 3-4 kelimeden ileri gidemedi. Dil-bilgisi öğrenemediği için, dil-bilimci Noam Chomsky’nin insan dilini hayvanların iletişiminden ayırdığına inanıyor. Genie’nin ergenlik dönemine son verildiği düşünülen insan dilini öğrenme kritik dönemini geçtiği ortaya çıktı. Bilim adamları, sinir sisteminin belirli bir deneyimin etkilerine özellikle duyarlı olduğu sınırlı bir gelişim döneminden sonra, dilin öğrenilmesi neredeyse imkansız olduğunu öne sürmüşlerdir. Ve aynı etki, kritik dönemden sonra işaret dili öğrenirken de gösterilmiştir. “Eski bir köpeğe yeni numaralar öğretemezsin” ifadesini biliyorsun. Bunu, yeni eylemleri öğrenmek için kritik dönemini geçiren köpek olarak düşünebilirsin.

brain neuron GIF by Harvard University

Şimdi, muhtemelen ilk etapta neden kritik bir dönem olduğunu merak ediyorsunuz. Eleştirel dönem hipotezini popülerleştiren dil-bilimci Eric Lenneberg’e göre dilin işlevi, kritik dönemden sonra beynin sol yarım küresine yerleşme eğilimindedir. Ve bu lateralizasyondan sonra beynin esnekliğini kaybettiği düşünülmektedir. Yani, bu noktaya kadar dil öğrenmemişseniz, beyninizin yeni malzemeyi öğrenmesi daha zor olabilir. Ve ne yazık ki Genie, o noktayı geçmişti. Bununla birlikte, Genie dili etkili bir şekilde kullanamayacak olsa da, tuvaleti nasıl kullanacağınız ve kendini nasıl giyeceği gibi diğer şeyleri çabucak öğrenebiliyordu. Ve ayrıca etrafındaki dünya tarafından inanılmaz derecede büyülendi. Yani belki de hiç bir şey öğretilmemiş olanlar için hala bir umut var. Dilin kritik bir dönemi olabilir, ancak tanıtıldıkları yaş ne olursa olsun gözlem yoluyla öğrenmek için bazı eylemler hala mümkün olabilir.

Eye Looking GIF by Jackie Lay


Arkadaşlarınla paylaş!

10 Paylaşım

0 Yorum

Send this to a friend